plan van aanpak

Plan van Aanpak 2004 – 2008

dorpsraad Houthem St. Gerlach

september 2005

Inleiding

Op 6 november 2004 hebben in vier kernen van de gemeente Valkenburg aan de Geul verkiezingen plaats gevonden voor de dorpsraden. Met een opkomstpercentage van ruim 54% (het hoogste van alle kernen) heeft de gemeenschap Houthem St. Gerlach zijn dorpsraad een breed draagvlak gegeven. Op 1 december heeft de burgemeester de nieuwe dorpsraad van geïnstalleerd.

De dorpsraad wil zich inzetten voor de leefbaarheid van de dorpsgemeenschap. Belangrijke aspecten van het begrip leefbaarheid zijn:

§ Wonen (voldoende woonruimte en een goede woonomgeving) en werken.

§ Voorzieningenniveau, de bereikbaarheid daarvan en sociale netwerken.

§ Bestuurlijk klimaat (mate waarin inwoners verantwoordelijkheid nemen).

Betrokkenheid, draagvlak, transparant handelen en communicatie zijn daarbij sleutelbegrippen.

Vanuit het verleden is geen beeld beschikbaar (bijvoorbeeld op basis van onderzoek) van wat er in de dorpsgemeenschap leeft, waar ze behoefte aan heeft en hoe ze de ontwikkeling van het dorp op termijn ziet. Men reageerde vooral op plannen van derden en op problemen.

Om dat inzicht alsnog te krijgen is de eerste helft van 2005 gebruikt om een inventarisatie uit te voeren onder de inwoners (enquête) en onder de verenigingen en een aantal instellingen, die in het dorp zijn gevestigd (gesprekken met besturen). Daarbij is voor een deel voortgeborduurd op de resultaten van een enquête naar veiligheid en leefbaarheid die de gemeente in het najaar 2004 in alle kernen heeft laten uitvoeren.

De resultaten van de enquête (met een respons van ruim 50%) worden in een apart rapport beschreven. De aandachtspunten uit de gesprekken met verenigingen en instellingen zijn per gesprekspartner samengevat.

Met een aantal bedrijven zullen nog gesprekken plaats vinden.

De huidige stand van zaken

Onder meer uit de inventarisatie kan worden afgeleid dat er twee soorten aandachtsvelden zijn:

1. Algemene zaken en (nagenoeg) in het hele dorp spelende problemen.

Voorbeelden hiervan zijn: Handhaving, inzet welzijnsmiddelen, sociaal-maatschappelijke betrokkenheid, (sociale) woningbouw, openbaar vervoer, verkeersoverlast provinciale weg – route Geulhem, zwerfvuil, hondenpoep, gebruik sportcomplex.

2. Aandachtspunten, die (vooral) in een bepaalde buurt spelen.

Voorbeelden hiervan zijn: drugsgerelateerde overlast, hangjongeren, bepaalde vormen van parkeerproblemen, (speel)voorzieningen voor kinderen en jongeren.

Daarnaast is de dorpsraad zich ervan bewust dat zich altijd niet voorziene situaties kunnen voordoen, waar dan ad hoc op gereageerd zal moeten worden.

Hieronder zal worden aangegeven waar de dorpsraad de komende periode aan wil gaan werken en welke werkwijze daarbij voor ogen staat. Betrokkenheid van de dorpsgemeenschap staat daarbij centraal. Alleen samen met de inwoners kunnen we Houthem St. Gerlach ook op termijn in zo veel mogelijk opzichten vitaal houden.

Om (een aantal van) de onder 1 genoemde zaken structureel aan te pakken zou het goed zijn te beschikken over een eenvoudige dorpsvisie of -plan voor de toekomst (2015 -2020). Daar wil de dorpsraad aan gaan werken. Veel zaken hebben immers onderling raakvlakken en spelen op langere termijn. In zo’n plan horen in ieder geval de contouren van een goede infrastructuur op fysiek en sociaal gebied. Daarmee kan zo’n plan ook een basis bieden voor allerlei concrete uitvoeringsprojecten voor de korte en langere termijn. Van belang bij zulke projecten is verder aandacht voor de daarbij horende partijen en hun bijdragen, inclusief datgene wat vanuit de dorpsgemeenschap zelf wordt ingebracht.

§ welke bijdragen kan het steeds groter wordende deel oudere inwoners leveren aan het vitaal houden van de dorpsgemeenschap, bijvoorbeeld m.b.t. ondersteuning in de basisschool, op het gebied van kunst en cultuur, (besturen van) verenigingen,

§ aan welke voorzieningen heeft dit deel van de gemeenschap behoefte en hoe kunnen die bereikbaar gehouden worden,

§ hoe om te gaan met de voorgenomen sanering van het aantal verzorgingsplaatsen voor ouderen in Zorgcentrum Vroenhof en welke mogelijkheden biedt dit,

§ hoe kan het dorp aantrekkelijk gemaakt worden voor (nieuwe) gezinnen met kinderen en voor zelfstandig wonende jongeren,

§ hoe borgen we een aantal dorpsactiviteiten van algemene (bijvoorbeeld processie/ kermis, oranjefeest) en bijzondere aard (schuttersfeest, handbaltoernooi etc.),

§ hoe kan het karakteristieke stationsgebouw op een zinvolle manier behouden blijven,

§ wat betekent het teruglopen van de agrarische stand voor het beheer van het buitengebied, ook vanuit toeristisch oogpunt,

Het draagvlak in de gemeenschap voor het opstellen van een dorpsplan en uitvoeringsprojecten zal moeten blijken uit de bereidheid om mee te werken aan het opstellen daarvan. We tekenen hierbij aan, dat het proces om te komen tot een dorpsplan een belangrijk hulpmiddel kan zijn voor het vergroten van de betrokkenheid van de inwoners bij hun leefomgeving. We zullen de inwoners hierover in het najaar van 2005 benaderen en onder meer de mogelijkheid onderzoeken om een breed samengestelde werkgroep in te stellen.

Wij verwachten, dat de belangstelling en bereidheid om hieraan deel te nemen vanuit het dorp in belangrijke mate beïnvloed wordt door de opvatting van de gemeente hierover. Met andere woorden: er dient inzicht te bestaan in wat burgemeester en wethouders en de gemeenteraad vinden van zo’n plan en op welke ondersteuning (informatie en middelen) gerekend kan worden.

Meer algemeen streven we naar een volwassen relatie met de gemeentelijke overheid, die aan beide kanten gekenmerkt wordt door openheid en voorspelbaarheid. Het besef, dat gemeente en dorpsraad geen concurrenten van elkaar zijn, maar voor dezelfde zaak werken en elk hun eigen deskundigheid hebben, moet bij alle betrokkenen gemeengoed worden. Vroegtijdig informeren, raadplegen en gelegenheid geven te adviseren, horen daarbij.

De aandachtspunten, die vooral in een bepaalde buurt spelen vragen ook om directe betrokkenheid van de bewoners van zo’n buurt. Allereerst omdat we er zeker van willen zijn, dat het beeld van sommige buurten, dat uit de enquête naar voren komt, ook daadwerkelijk door de hele buurt gedragen wordt. Verder zal het waarschijnlijk zo zijn, dat in een aantal gevallen bewoners zelf de oplossing in handen hebben of in ieder geval daar een belangrijke bijdrage aan kunnen leveren. Ook voor de volgorde waarin zaken opgepakt (kunnen) worden en voor het draagvlak voor mogelijke oplossingen, is directe inbreng uit een buurt van belang. Bovendien kan zo’n werkwijze de sociale band in een buurt versterken. Die directe betrokkenheid kan ingevuld worden door per buurt een overlegverband (werkgroep, buurtvereniging of dergelijke) in het leven te roepen, waaraan we als dorpsraad kunnen deelnemen.

We zullen na de zomervakantie in elke buurt nagaan of de bewoners voor zo’n aanpak belangstelling hebben. Is dat niet zo, dan zullen we ook duidelijk met die buurt communiceren, dat we dat opvatten als een signaal, dat er in die buurt geen problemen spelen, waar we ons op dit moment als dorpsraad in het bijzonder voor hoeven in te zetten.

Ook hier geldt, dat de belangstelling en bereidheid om hier vanuit een buurt tijd en energie in te steken beïnvloed wordt door de opvatting van en ondersteuning door de gemeente. We verwachten, dat zeker in de opstartfase de mate van morele en materiële steun vanuit de gemeente mede bepalend zijn voor de deelname vanuit een buurt. Voor zulke steun zijn verschillende opties denkbaar, variërend van inspraak in de onderhoudsplannen van groen en wegen (en trottoirs) tot een stimulerend buurtbudget voor eigen activiteiten.

Om voorgaande activiteiten goed op te kunnen pakken is het noodzakelijk om enerzijds een goed contact met de dorpsgemeenschap te houden (onder meer met behulp van folders, bijeenkomsten en website) en anderzijds om actueel geïnformeerd te blijven. Daarvoor zal in ieder geval gebruik gemaakt worden een aantal bestaande netwerken. Dat betekent onder meer het bijwonen van (en zo nodig inspreken op) vergaderingen van gemeenteraad en raadscommissies, overleg met de andere dorpsraden, de Vereniging Kleine Kernen Limburg, BOL en andere relevante instellingen en instanties.

Daarnaast wil de dorpsraad zich laagdrempelig inzetten voor algemeen geldende zaken als:

§ Het bewaken en bevorderen van de infrastructuur op sociaal, cultureel en maatschappelijk en fysiek vlak.

§ Het vergroten van de betrokkenheid van de dorpsbewoners bij hun directe leef- en woonomgeving.

§ Het fungeren als eerste aanspreekpunt voor de dorpsgemeenschap in zaken die het algemeen belang betreffen.

§ Geven van informatie, advies en voorlichting aan de bewoners over zaken die voor hun van belang zijn.